Glokom, göz içi basıncının (intraoküler basınç) yükselmesi sonucu görme sinirinin (optik sinir) hasar görmesine yol açan, genellikle sinsi ilerleyen ve tedavi edilmediğinde kalıcı körlüğe neden olabilen ciddi bir göz hastalığıdır. Halk arasında “göz tansiyonu” olarak da bilinir.
Glokom Neden Olur?
Göz içinde sürekli olarak üretilen “aköz hümör” adlı sıvı, normalde gözün iç basıncını dengeler. Bu sıvının üretimi ile drenajı (gözden atılması) arasındaki denge bozulduğunda göz içi basınç yükselir ve optik sinir üzerinde baskı oluşur.
Glokoma neden olabilecek durumlar:
- Göz içi sıvı akışının bozulması
- Genetik yatkınlık
- Yaşlanma (özellikle 40 yaş sonrası risk artar)
- Şeker hastalığı (diyabet)
- Hipertansiyon
- Uzun süreli kortizon kullanımı
- Göz travmaları
Glokom Türleri Nelerdir?
- Açık Açılı Glokom (Primer Açık Açılı Glokom):
- En yaygın türdür
- Yavaş ve sinsi ilerler
- Yıllarca belirti vermeyebilir
- Genellikle her iki gözü etkiler
- Kapalı Açılı Glokom:
- Göz içi sıvısının drenaj açısı aniden kapanır
- Acil tıbbi müdahale gerektirir
- Şiddetli göz ağrısı, bulantı ve ani görme kaybı ile başlar
- Doğumsal (Konjenital) Glokom:
- Bebeklerde doğuştan gelen göz yapısı bozuklukları nedeniyle oluşur
- Gözlerde büyüme, sulanma ve ışığa hassasiyetle kendini gösterir
- İkincil (Sekonder) Glokom:
- Başka bir hastalığa ya da ilaç kullanımına bağlı olarak gelişir
- Örneğin: kortizon kullanımı, göz travmaları, üveit
Glokom Belirtileri Nelerdir?
Glokom genellikle belirti vermez; bu nedenle “sessiz hırsız” olarak adlandırılır. Ancak ilerleyen evrelerde şu belirtiler görülebilir:
- Görme alanında daralma (tünel görüş)
- Göz çevresinde ağrı ve basınç hissi
- Baş ağrısı
- Geceleri ışıkların etrafında hareler (haleler) görme
- Ani görme kaybı (kapalı açılı glokomda)
Glokom Tanısı Nasıl Konur?
Glokom tanısı, göz muayenesinde yapılan şu testlerle konur:
- Göz tansiyonu ölçümü (tonometri)
- Görme alanı testi (perimetri)
- Optik sinir başı değerlendirmesi (fundus muayenesi)
- Göz içi yapıların incelenmesi (gonioskopi)
- OCT (optik koherens tomografi): Sinir lifi kalınlığı ölçümü
Glokom Nasıl Tedavi Edilir?
Glokomun tedavisinde amaç, göz içi basıncını düşürmek ve görme sinirinin zarar görmesini engellemektir. Hasar oluştuysa geri döndürülemez; bu nedenle erken teşhis çok önemlidir.
Tedavi yöntemleri:
- Göz damlaları: En yaygın yöntemdir
- Ağızdan ilaçlar: Basınç çok yüksekse kullanılabilir
- Lazer tedavisi (trabeküloplasti): Sıvı drenajını artırır
- Cerrahi müdahale (trabekülektomi): Drenaj yolları oluşturulur
Sık Sorulan Sorular
Glokom körlük yapar mı?
Evet. Tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir.
Glokomun kesin tedavisi var mı?
Tamamen iyileştirilmesi mümkün değildir; ancak ilerlemesi durdurulabilir.
Her göz tansiyonu yüksekliği glokom mudur?
Hayır. Göz tansiyonu yüksek olan herkes glokom olmayabilir. Göz sinirinde hasar olup olmadığına da bakılır.
Glokom kimlerde daha sık görülür?
– 40 yaş üstü bireylerde
– Ailede glokom öyküsü olanlarda
– Şeker hastalarında
– Uzun süreli kortizon kullananlarda
Sonuç
Glokom, sinsi seyreden ancak erken tanı ile kontrol altına alınabilen ciddi bir göz hastalığıdır. Düzenli göz kontrolleri, özellikle risk grubundaki bireyler için hayati önem taşır. Tedaviye uyum ve takip, görme yetisinin korunmasında kritik rol oynar.
