Endaze, Osmanlı döneminde kullanılan eski bir uzunluk ölçü birimidir. Genellikle kumaş, halı veya çarşaf gibi tekstil ürünlerinin ölçümünde kullanılmıştır. Günümüzde kullanımda olmayan bu birim, tarihî belgelerde ve eski ticaret kayıtlarında karşımıza çıkar.
Kısaca: Endaze, Osmanlı’da yaklaşık 65-68 cm’ye karşılık gelen eski bir uzunluk ölçüsüdür.
Endaze Kaç Santimetredir?
Endazenin uzunluğu dönemden döneme ve coğrafyaya göre farklılık göstermekle birlikte, yaklaşık olarak 65 cm ila 68 cm arasında olduğu kabul edilir. Bu ölçü, genellikle dirsekle parmak ucu arasındaki mesafeyi temsil ederdi.
Endaze Ne İçin Kullanılırdı?
- Kumaş ölçümlerinde
- Ticaret ve pazarlarda bez, çarşaf, halı satışlarında
- El emeği tekstil ürünlerinde
- Saray ve ordu için yapılan kıyafetlerin ölçümünde
Osmanlı’da “endazeci” denilen görevliler, pazarlarda kumaşları ölçüp fiyatlandırmakla sorumluydu.
Endaze ile İlgili Tarihî Bilgiler
- Endaze, Osmanlı arşiv belgelerinde sıkça geçer
- “1 endaze ipek kumaş” gibi ifadeler alışveriş ve vergi kayıtlarında yer alır
- Modern metre sistemi gelmeden önce en yaygın kullanılan ölçü birimlerinden biriydi
Endaze ile Diğer Eski Uzunluk Ölçüleri
| Ölçü Birimi | Yaklaşık Karşılığı |
|---|---|
| Endaze | 65–68 cm |
| Arşın | Yaklaşık 68–75 cm |
| Zira | Yaklaşık 75–80 cm |
| Kulaç | Yaklaşık 1.8 metre |
Sonuç
Endaze, Osmanlı’da tekstil ürünlerinin ölçümünde yaygın olarak kullanılan bir uzunluk birimidir. Günümüzde kullanımda olmasa da, tarihî belgeleri anlamak ve eski ticaret hayatını çözümlemek için önemli bir terimdir. Yaklaşık olarak 65-68 cm’lik bir mesafeyi ifade eder.
