Eris varyantı, COVID-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2 virüsünün bir alt varyantıdır. Bilimsel adı EG.5 olan bu varyant, 2023 yılında tespit edilmiş ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından “izlenmesi gereken varyant” (Variant of Interest – VOI) olarak sınıflandırılmıştır. Halk arasında genellikle “Eris” adıyla anılır.
Eris Varyantı Nerede ve Ne Zaman Ortaya Çıktı?
Eris varyantı, ilk olarak 2023 yılının ilk yarısında tespit edilmiştir ve kısa süre içinde birçok ülkede görülmüştür. Başta İngiltere, ABD, Japonya ve Güney Kore olmak üzere yaygın olarak rapor edilmiştir. Türkiye’de de 2023 sonlarında tespit edilmiştir.
Eris Varyantı Hangi Özelliklere Sahiptir?
- Omicron varyantının bir alt türüdür (XBB.1.9.2’nin alt türevi)
- Bulaşıcılığı yüksektir, ancak çoğunlukla hafif seyirli hastalık yapar
- Bağışıklık sisteminden kaçabilme kapasitesi artmıştır
- Özellikle bağışıklığı zayıf bireylerde daha dikkatli olunmalıdır
Eris Varyantı Belirtileri Nelerdir?
Eris varyantının belirtileri, önceki COVID-19 varyantlarına benzerlik gösterir, ancak genellikle daha hafif seyretmektedir.
Yaygın belirtiler:
- Boğaz ağrısı
- Burun akıntısı
- Öksürük
- Hafif ateş
- Yorgunluk
- Baş ağrısı
- Kas ve eklem ağrıları
Nadir görülen belirtiler:
- Tat ve koku kaybı (önceki varyantlara göre daha az)
- Nefes darlığı (genellikle risk grubundakilerde)
Aşılar Eris Varyantına Karşı Etkili mi?
Mevcut COVID-19 aşıları, Eris varyantına karşı kısmen koruyucu etkiye sahiptir. Tam koruma sağlamasa da:
- Ağır hastalık geçirme riskini azaltır
- Hastaneye yatış oranlarını düşürür
- Özellikle riskli gruplarda (yaşlılar, kronik hastalar) ciddi koruma sağlar
Yeni geliştirilen Omicron bazlı güncel aşıların, Eris varyantına karşı daha etkili olduğu düşünülmektedir.
Kimler Risk Altında?
Eris varyantı çoğunlukla hafif seyretse de şu gruplar daha dikkatli olmalıdır:
- 65 yaş üstü bireyler
- Kronik hastalığı olanlar (kalp, böbrek, diyabet, KOAH vs.)
- Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
- Aşısız bireyler
Korunmak İçin Ne Yapılmalı?
- Kapalı ve kalabalık ortamlarda maske takmak
- Elleri sık sık yıkamak veya dezenfekte etmek
- Belirti gösteren kişilerin test yaptırması ve izolasyon kurallarına uyması
- Güncel aşıları yaptırmak
- Risk grubundaysanız kalabalıktan uzak durmak
Sonuç
Eris varyantı, COVID-19 virüsünün Omicron ailesine ait, bulaşıcılığı yüksek ancak genellikle hafif seyreden bir alt varyantıdır. Toplumda hızla yayılabilir, bu yüzden özellikle riskli bireylerin tedbirli olması önemlidir. Aşı, maske ve hijyen gibi temel önlemler hâlâ geçerliliğini korumaktadır.
