Fiilimsi, fiil kök veya gövdelerine getirilen eklerle türetilen ve isim, sıfat veya zarf gibi görev yapan, ancak fiil özelliğini de kısmen taşıyan sözcüklerdir. Cümlede yüklem olmazlar, ancak fiil gibi eylem bildirirler.
Kısaca: Fiilimsi, fiilden türeyip cümlede fiil dışında başka görevler üstlenen sözcüktür.
Fiilimsilerin Özellikleri
- Fiil kökünden türetilirler
- Olumsuzluk eki (–me, –ma) alabilirler
- Zaman eki almazlar (çekimli fiil değildirler)
- Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde bulunurlar
- Cümlede yüklem olamazlar
Fiilimsi Türleri
Fiilimsiler üç ana gruba ayrılır:
| Tür | Eki | Görevi | Örnek |
|---|---|---|---|
| İsim-Fiil | -ma, -me, -ış, -iş, -mak, -mek | İsim görevi | Koşmak, sevme, gülüş |
| Sıfat-Fiil | -an, -en, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş | Sıfat görevi | Gülen çocuk, yazılacak mektup |
| Zarf-Fiil | -ken, -ince, -ip, -erek, -meden, -dikçe, -inceye kadar | Zarf görevi | Koşarak geldi, gelmeden önce |
Fiilimsi Cümle Örnekleri
- Kitap okumayı çok seviyorum. → İsim-fiil
- Gelen yolcular yorgundu. → Sıfat-fiil
- Yemek pişirirken müzik dinliyordu. → Zarf-fiil
Fiilimsi ile Fiil Arasındaki Fark
| Özellik | Fiil | Fiilimsi |
|---|---|---|
| Zaman eki alır | Evet | Hayır |
| Cümlede yüklem olur | Evet | Hayır |
| İsim, sıfat, zarf olabilir mi? | Hayır | Evet |
| Eylem bildirir mi? | Evet | Evet |
Sonuç
Fiilimsiler, cümlelerde fiilin anlamını koruyarak isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Her ne kadar fiil kökenli olsalar da çekim eki almadıkları için yüklem olmazlar. Türkçede anlatım zenginliği sağlayan önemli yapı taşlarından biridirler.
