Göz tansiyonu, tıbbi adıyla glokom, göz içinde bulunan sıvının basıncının normalden fazla olması durumudur. Bu yüksek basınç, zamanla görme sinirine zarar vererek kalıcı görme kaybına hatta körlüğe yol açabilir. Göz tansiyonu genellikle sinsi ilerler, uzun süre belirti vermeyebilir ve bu nedenle “sessiz körlük” olarak da adlandırılır.
Göz Tansiyonu Neden Olur?
Göz içi, sürekli olarak “aköz hümör” adı verilen bir sıvı üretir. Bu sıvı göz içinde dolaşır ve sonra dışa atılır. Eğer sıvının drenajı (tahliyesi) engellenirse, sıvı birikir ve göz içi basıncı yükselir.
Göz tansiyonuna neden olabilecek başlıca faktörler:
- Genetik yatkınlık
- 40 yaş üstü olmak
- Şeker hastalığı (diyabet)
- Hipertansiyon
- Kortizon içerikli ilaçların uzun süreli kullanımı
- Göze alınan darbeler
- Migren ve damar hastalıkları
Göz Tansiyonunun Belirtileri Nelerdir?
Göz tansiyonu çoğu zaman belirti vermez, ancak ilerleyen evrelerde şu semptomlar görülebilir:
- Giderek daralan görme alanı (tünel görüş)
- Baş ağrısı ve göz çevresinde basınç hissi
- Geceleri ışıkların etrafında halka (hale) görme
- Ani görme kaybı (kapalı açılı glokomda)
- Bulantı, kusma (şiddetli atak durumlarında)
- Gözde kızarıklık ve ağrı
Not: Belirtiler fark edildiğinde görme siniri genellikle ciddi zarar görmüş olabilir.
Göz Tansiyonu Normal Değeri Kaçtır?
Göz içi basıncı genellikle 10 ile 21 mmHg arasında kabul edilir.
Bu değerin üzerinde olması, glokom riskini artırır. Ancak bazı kişilerde sinir hasarı bu sınırların içinde de gelişebilir (normal tansiyonlu glokom).
Göz Tansiyonu Nasıl Ölçülür?
Göz tansiyonu, tonometre adı verilen özel cihazlarla ölçülür. Bu işlem:
- Hızlı
- Acısız
- Göz kliniğinde rutin olarak yapılan bir uygulamadır
Göz doktorları ayrıca göz sinirine ve görme alanına yönelik testlerle de değerlendirme yapar.
Göz Tansiyonu Tedavisi Nasıldır?
Glokomdan kaynaklanan sinir hasarı geri döndürülemez, bu yüzden tedavi ile ilerleme durdurulmaya çalışılır.
Uygulanan tedavi yöntemleri:
- Göz damlaları: Göz içi basıncını düşürür
- Ağızdan ilaçlar: Dirençli vakalarda destek olarak verilir
- Lazer tedavisi: Sıvı çıkışını artırır (trabeküloplasti)
- Cerrahi operasyon: Drenaj kanalları oluşturularak basınç düşürülür
Göz Tansiyonu Kimlerde Daha Sık Görülür?
- Ailede glokom öyküsü olanlar
- 40 yaş üzeri bireyler
- Diyabet, migren veya hipertansiyon hastaları
- Kortizon tedavisi görenler
- Uzun süre bilgisayar ekranına bakanlar (risk değil ama tetikleyici olabilir)
Sık Sorulan Sorular
Göz tansiyonu kör eder mi?
Evet. Tedavi edilmezse kalıcı körlüğe neden olabilir.
Her göz tansiyonu hastası belirtileri hisseder mi?
Hayır. Çoğu hasta hiçbir belirti hissetmez ve hastalık ancak muayene ile fark edilir.
Gözlük kullanmak göz tansiyonunu etkiler mi?
Hayır. Gözlük kullanımı ile göz içi basıncı arasında doğrudan bir ilişki yoktur.
Göz tansiyonu kalıtsal mıdır?
Evet. Ailede glokom olan bireylerde risk daha yüksektir.
Sonuç
Göz tansiyonu (glokom), genellikle sinsi ilerleyen, tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilen ciddi bir göz hastalığıdır. Erken teşhis, düzenli göz muayeneleri ve uygun tedavi ile bu hastalığın kontrol altına alınması mümkündür. Görme yetisini korumanın en etkili yolu, düzenli göz kontrollerinden geçmektir.
