Polikistik Over Sendromu (PKOS), kadınlarda yumurtalıklarda küçük kistlerin oluştuğu, hormon dengesizliği ile ortaya çıkan yaygın bir endokrin bozukluktur. Genellikle adet düzensizliği, tüylenme artışı, sivilce, kilo problemi ve yumurtlama sorunlarıyla kendini gösterir.
Kısaca: PKOS, kadınlarda üreme hormonlarını etkileyen, doğurganlığı zorlaştırabilen ve metabolizmayı etkileyen bir hastalıktır.
PKOS’un Belirtileri Nelerdir?
| Belirti | Açıklama |
|---|---|
| Adet düzensizliği | Seyrek, düzensiz ya da hiç adet görülmemesi |
| Aşırı tüylenme (hirsutizm) | Yüz, çene, göğüs gibi bölgelerde erkek tipi kıllanma |
| Sivilce ve yağlı cilt | Özellikle yüz ve sırt bölgesinde |
| Kilo alma, obezite | Özellikle bel çevresinde yağlanma |
| Saç dökülmesi | Erkek tipi dökülme |
| Yumurtlama bozuklukları | Hamile kalmakta zorlanma |
| Yumurtalıklarda kist | Ultrasonla görülebilen çok sayıda küçük folikül |
Polikistik Over Sendromu Neden Olur?
- İnsülin direnci
- Ailesel/genetik yatkınlık
- Hormon dengesizlikleri (özellikle androjen artışı)
- Düşük dereceli inflamasyon
- Kilo fazlalığı ve hareketsiz yaşam
Polikistik Over Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
- Adet düzeni sorgulanır
- Hormon testleri (FSH, LH, testosteron vb.)
- Ultrasonografi ile yumurtalık görüntüleme
- İnsülin, glukoz ve kolesterol düzeylerine bakılır
Teşhis için genellikle Rotterdam kriterleri kullanılır:
- Adet düzensizliği
- Aşırı androjen belirtileri
- Yumurtalıklarda çok sayıda küçük kist (en az 12 folikül)
PKOS Tedavisi Nasıl Yapılır?
PKOS’un kesin bir tedavisi yoktur, ancak belirtiler kontrol altına alınabilir.
| Amaç | Tedavi Yöntemi |
|---|---|
| Adet düzenleme | Doğum kontrol hapları |
| Tüylenme/sivilce | Hormonal ilaçlar veya cilt tedavileri |
| Kilo kontrolü | Diyet ve egzersiz |
| İnfertilite | Yumurtlamayı artıran ilaçlar (klomifen vb.) |
| İnsülin direnci | Metformin gibi ilaçlarla desteklenebilir |
PKOS’lu Kadınlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme
- Şeker ve karbonhidrat tüketimini azaltmak
- Kilo kontrolü sağlamak
- Stresi azaltmak ve uyku düzenini korumak
- Düzenli jinekolojik takip yaptırmak
Sonuç
Polikistik Over Sendromu, kadın sağlığını hem fiziksel hem hormonal yönden etkileyen ciddi bir rahatsızlıktır. Erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Doğurganlık sorunlarına neden olabilir, ancak doğru tedavi ile gebelik mümkündür.
