Sıfat, bir ismin (varlığın) özelliğini, durumunu, sayı, renk, biçim ya da yerini bildiren ve ismi niteleyen ya da belirten sözcük türüdür. Sıfatlar tek başına kullanılmaz; mutlaka bir isimle birlikte bulunurlar.
Kısaca: Sıfat, ismin önüne gelerek onun niteliğini veya niceliğini belirten kelimedir.
Sıfatların Temel Özelliği
- Tek başlarına anlamlı olabilirler, ama cümlede mutlaka bir isimle birlikte kullanılırlar.
- Sıfatlar, isme “nasıl, kaç, hangi” gibi sorular sorularak bulunabilir.
Sıfat Türleri
Sıfatlar iki ana gruba ayrılır:
1. Niteleme Sıfatı
İsmin nasıl olduğunu belirtir.
Örnekler:
- Güzel kız
- Hızlı araba
- Sessiz sınıf
➡️ Nasıl kız? → Güzel
➡️ Nasıl araba? → Hızlı
2. Belirtme Sıfatı
İsmin sayısını, miktarını, yerini veya işaretini bildirir.
Belirtme sıfatları da kendi içinde 4 gruba ayrılır:
a. İşaret Sıfatı
İsmi işaret eder.
Bu, şu, o, öteki, beriki gibi.
- Bu kitap, şu çocuk, o masa
b. Sayı Sıfatı
İsmin sayısını ya da sırasını belirtir.
- Üç kalem, beşinci sınıf, yarım elma
c. Belgisiz Sıfat
Kesin bir sayı/veri vermez. Belirsizlik içerir.
- Bazı insanlar, birkaç soru, birçok öğrenci
d. Soru Sıfatı
İsmi soru yoluyla belirtir.
Kaç, hangi, nasıl, ne kadar gibi.
- Hangi kitap?, Kaç öğrenci?, Ne kadar su?
Sıfatların Cümlede Kullanımı
| Cümle | Sıfat | İsim |
|---|---|---|
| Sarı elbiseyi giydi. | Sarı | Elbise |
| Üç çocuk dışarıda oynuyor. | Üç | Çocuk |
| Hangi çanta senin? | Hangi | Çanta |
Sıfat Tamlaması Nedir?
Sıfat + İsim yapısına sıfat tamlaması denir.
Örnek: Yeşil elma, uzun yol, bu kalem
Sık Sorulan Sorular
Sıfatlar cümlede tek başına kullanılır mı?
Hayır. Cümlede bir isme bağlı olarak kullanılırlar.
Her sıfat bir ismin önünde mi bulunur?
Genellikle öyledir. Ama bazen araya başka kelimeler girebilir.
Sıfatla zarf arasındaki fark nedir?
- Sıfat ismi niteler.
- Zarf fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler.
Sıfatlar cümlede kaç türlü olabilir?
İki ana türü vardır: Niteleme ve Belirtme sıfatları. Belirtme sıfatları da dörde ayrılır.
Sonuç
Sıfat, isimleri nitelik ya da nicelik bakımından tanımlayan, belirten sözcük türüdür. Cümlede ismin önünde yer alır ve ona sorulan “nasıl, kaç, hangi” gibi sorularla bulunur. Dilin temel yapı taşlarından biridir ve anlatımı zenginleştirir.
